اگر نگاهی به تاثیر پذیری حرفه­ها از یک­دگیر بیندازیم، می­بینیم هر شغل و حرفه­ای از دیگری اثر می­پذیرد و بر حرفه­ی دیگر اثر می­گذارد. تقریبا هیچ علم و حرفه و شغلی بدون بالادست و پایین دست وجود ندارد. البته طبیعتا بر یک­دیگر اثر متقابل هم می­گذارند ولی وابستگی یکی به دیگری بیشتر است. مثلا در علوم مهندسی وابستگی شدیدی به فیزیک دارند و فیزیک وابستگی شدیدی به ریاضی دارد. همه­ی شاخه­ها هم همین طور است. به همین لحاظ برخی علوم را علوم پایه نامیده­اند مثلا ریاضی، شیمی، فیزیک و ... .
اما خوب که دقت می­کنی می­بینی برخی از مشاغل و حِرف در پایین­ترین سطح هِرم وظیفه­ای در جامعه­ی بشر هستند و دیگر کسی به آنان وابستگی ندارد. همین­طور برخی از تخصص­ها هستند که در بالاترین نقطه­ی هرم وظیفه­ای در جامعه بشری هستند و به هیچ کس از نظر حرفه­ای وابسته نیستند. طبیعتا کسانی که در راس هرم هستند بسیار معدودند و در پایین هرم بسیار فراوان.
هیچ یک از کسانی که در وسط هرم هستند حق ندارند فکر کنند. بلکه فقط حق دارند بین انتخاب­هایی که تخصص بالاتر برای آنان محدود کرده یکی را انتخاب کنند. البته این محدودیت در انتخاب مسیرها تقریبا هیچ­کس را آزرده نمی­کند و همه به این وضع راضی­اند و البته چاره­ای هم جز این در جامعه­ی بشری وجود ندارد. بغیر از این باشد شالوده­ی جامعه از هم می­پاشد.
بگذریم از این که در کشور ما حرفه­های مهندسی دارای محبوبیت و مطلوبیت بیشتری هستند اما صادقانه باید گفت مهندسان بازیچه­ی دست اقتصادمداران و سیاست­مداران هستند. اگر سیاست­مداران و اقتصادمداران تصمیم بگیرند که فنون را باید گسترش دهند مهندسان نیز کارشان رونق می­گیرد و به آب و نانی می­رسند. می­گویم اقتصادمدار و سیاست­مدار چون خود هر سیاست­دان و اقتصاددانی سیاست­مدار و اقتصادمدار نیست.
اما خود سیاست­مداران و اقتصاددانان هم وابستگان و بازیچگانی بیش نیستند!  آنان بر اساس اصول و مشرب­های فکری و سیاسی و اقتصادی عمل می­کنند. البته بنیادی­تر تا بقیه­ی حرفه­ها هستند. اما مشرب­ها و مکتب­ها را چه کسانی می­سازند. مکتب­ها و مشرب­های فکری، سیاسی و اقتصادی را فیلسوفان می­سازند. فیلسوفان کسانی هستند که در کتاب­خانه­ی خود در کمال آسودگی و آرامش نظریات فلسفی و مکاتب فکری را تولید می­کنند و پس از گذشت مدت زمانی که معمولا در پایان عمر فیلسوف­ها، تاثیرات شگرف نظریات آغاز می­شود. جنگ­ها و صلح­ها اتفاق می­افتند، عده­ای بالا می­روند و عده­ای پایین کشیده می­شوند. مسیر تاریخ عوض می­شود، سرنوشت انسان­ها تغییر می­کند و هزاران هزار اتفاق تلخ و شیرین برای جوامع بشری روی می­دهد.
همه­چیز در یک جامعه­ی بشری متاثر از فلسفه­ی حاکم بر آن جامعه است. آموزش، تربیت، سلوک فردی و اجتماعی، سیاست، اقتصاد خانواده، جمعیت، ساخت و ساز، هنر و ... .
به تاریخ بنگریم. مکاتب فلسفی که از همان ابتدای تاریخ تمدن بشری ظهور یافته­اند چه تاثیراتی از خود برجای گذاشته­اند. مثلا این تفکر فلسفی که جسم مرده می­تواند بر روح وی پس از مرگ اثر بگذارد باعث ساخته شدن اهرام مصر می­شود. بیشتر آثار باستانی کشف شده که نشانی از تمدن تاریخی بشری در خود دارند، نشان می­دهند باورهای فلسفی بشر او را به چه کارهایی عظیم وا می­داشته است.
در قرن بیستم میلادی بزرگ­­ترین رویارویی­ها و جنگ­ها بین فلسفه­های فاشیسم و لیبرالیسم و کمونیسم شکل گرفت و صدها میلیون­ها کشته و آواره و هزاران میلیارد ثروت ملت­ها برباد رفت.
باید گفت که نه تنها انسان­ها و جامعه­ی بشری بلکه تاریخ هم بازیچه­ی دست فیلسوفانی است که با خون­سردی و در انزوا و با یک کتاب، به راحتی آن را زیر و رو می­کنند حتا اگر خود شاهد نتایجش نباشند.
اکنون نیز فلسفه­ی اومانیسم و فلسفه­ی قدرت و فلسفه­ی لیبرالیسم که از فلسفه­های حاکم بر جهان غرب است با فلسفه­ی اسلامی و اشراقی به سمت رویارویی پیش می­روند. بحث من هیچ ربطی به بحث جنگ تمدن­ها و ... ندارد. فقط می­خواهم بگویم هر چه هست در فلسفه است. فلسفه­ها است که اساس سعادت و شقاوت و خیر و شر بشر را به­دست می­گیرد. اگر در قرآن کریم که برای سعادت بشر نازل شده است و همین­طور کلام و سیره­ی معصومین علیهم السلام نیز دقت کنیم، سراسر مباحث بنیادی فلسفی است که مطرح می­شود. جالب است که حکمت متعالیه ملاصدرا که اساس فعلی فلسفی مکتب شیعه است، نشأت­گرفته از یک آیه­ی قرآن کریم است که «کل یوم هو فی شأن».