مدت­ها بود به وقایع روز عاشورا فکر می­کرد. ابعاد نظامی و تاکتیکی عاشورا نیز مانند ابعاد استراتژیکی آن حائز اهمیت است. حرکت کلی امام حسین علیه السلام خیلی مورد توجه قرار گرفته است ولی ابعاد تاکتیکی و رزمی و سایر خصوصیات و توان­مندی­های فردی آن حضرت و یارانش مخصوصاً اهل بیتش علیهم السلام کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

آن­گونه که نقل می­شود امام حسین علیه السلام در عاشورا سنی حدود 60 سال داشته­اند که از نظر ما پیرمرد به­حساب می­آید. این مرد مسن چگونه لشگری را سازماندهی و فرماندهی کرده که توانسته­اند در مقابل آن ارتش انبوه دشمن صف­آرایی کنند و بجنگند و آن­گونه که در مقاتل نوشته شده بسیاری از لشگر عمر سعد هم در همان روز و به دست اصحاب حسین علیه السلام به درک واصل شدند.

مثلا علی­اکبر سلام الله علیه با آن­که سن زیادی نداشته اما چنان می­جنگید که به تعبیر امروزی ما مثل یک کماندو بوده­است و آن گونه که علامه مجلسی می­گوید ضجۀ لشگر عمر سعد از شدت تلفات بلند شد و حدود 120 نفر را همین علی­اکبر سلام الله علیه به درک واصل کرد.

حضرت قاسم با سن نزدیک 13 سالگی چنان رزمی از خود نشان می­دهد که راویان تاریخ معتقدند 13 نفر و به روایتی 70 نفر را نابود کرد که اولین آن­ها کسی بود که در لشگر عمر سعد او را معادل 1000 مرد جنگی می­دانستند.

در داستان حضرت علی­اکبر آمده که وقتی که تشنگی بر او غلبه کرده و بی­حال شد روی اسب بی­حال افتاد و دست دور گردن اسب حلقه کرد و اسب او را با سرعت به اردوگاه برگرداند. این واقعه نشان می­دهد که علی­اکبر سلام الله علیه فنون رزمی را به خوبی می­دانسته و علاوه بر آن اسب او نیز تربیت شده بوده است. یعنی علی­اکبر با این اسب سال­ها باید کار می­کرده و فنون تربیت اسب را می­دانسته و تمرین داشته باشد تا در چنین موقعیت حساسی اسب او را نجات دهد. جنگ نمایان علی­اکبر سلام الله علیه یعنی مهارت او بر فنون استفاده از شمشیر و تیراندازی و مانورهای تاکتیکی رزمی.

اشعار و رجز­هایی که اهل بیت علیهم السلام در هنگام رزم می­خواندند یعنی این­که آن­ها در ادبیات رشد و نمو کرده­اند. خطبه­خوانی حضرت زین العابدین علیه السلام، جوان نورسته و زینب سلام الله علیها در کوفه و شام و جاهای دیگر در حالی که آسیب مهلک روحی دیده­یودند، نشان از تسلط فوق­العادۀ این خانواده به کلام و معارف فصاحت و بلاغت دارد.

حتی عبدالله بن الحسن که کودکی نابالغ بود طبق نقل «کتاب لهوف ابن طاوس» آن­گاه که کار بر امام حسین علیه السلام سخت شد از خیمۀ زنان فرار کرد و به سمت میدان دوید با این که هیچ سلاحی نداشت خود را در میان امام علیه السلام و دشمنان قرار داد و گفت به خدا هرگز از عمویم جدا نمی­شوم! و به ناپاکی که به امام حمله­ور شده بود گفت آیا می­خواهی عموی مرا بکشی؟ و دست خود را مانع ضربۀ شمشیر به بدن حسین علیه­السلام کرد و دست او قطع شد.

ببینید این کودک که هنوز به حد تکامل رشد عقلی نرسیده اما از نظر عاطفی در این خانواده آن­گونه تربیت شده که چنین سخنان و رفتار رشیدی از او سر می­زند.

دربارۀ خود حسین بن علی علیه السلام نیز نقل­های فراوانی شنیده­ایم که همه نشان از شجاعت و شهامت و توان رزمی و تاکتیکی بالای آن حضرت دارد.

لابد از خود سوال کرده­ایم که گودال قتل­گاه یعنی چه؟ یعنی این­که امام علیه السلام وقتی بی­حال روی اسب افتاد و دیگر توان جنگیدن نداشت اسب آن­قدر تربیت­شده و آگاه بود که سوار خود را به داخل نزدیک­ترین گودی برد تا از باران تیر و نیزه در امان باشد و حتی آن­گاه که سوارش بر زمین افتاد و در خون خود غلتید، یال خود را به خون آغشته کرد و به سمت اردوگاه دوید تا کمک بیاورد اما چه سود که کمکی در کار نبود به جز شیون زنان اهل حرم.

همۀ این­ها نشان می­دهد که خانوادۀ اهل بیت علیهم السلام خانواده­ای با سطح فرهنگ بالا، در اوج توان­مندی ورزشی و جسمی، در اوج کلام و فصاحت و بلاغت، در اوج سیاست، در اوج فنون نظامی و تاکتیکی، در اوج عاطفه و عشق و محبت و در اوج پاکی­های روح و سلامت روان بودند.

در پایان واقعه­ای از یادگار کربلا امام چهارم حضرت امام محمد باقر علیه السلام که در عاشورا ظاهراً 4 ساله بوده­اند نقل می­کنم.

در ایام پیری آن حضرت روزی هشام بن عبدالملک حاکم وقت که قصد ضایع کردن امام علیه‌السلام را داشت ایشان را به جلسه­ای دعوت می­کنند و در آن بساط تیراندازی فراهم می­کنند حضرت که وارد می­شوند هشام ایشان را به جایگاه برای تیراندازی دعوت می­کند، حضرت عذری می­آورند و امتناع می­کنند. هشام که احساس می­کند خوب موقعیتی شد، اصرار می­کند و بالاخره حضرت می­پذیرند. کمان را در دست گرفته و تیری را به وسط هدف می­زنند. همۀ حاضران متحیر می­شوند و امام تیر دیگری را طلب می­کند، در چلۀ کمان گذاشته و پرتاب می­کنند. تیر دوم را درست به وسط تیر اول می­زنند. تیر دیگری را طلب می­کنند و در وسط تیر دوم و همینطور تا 5 تیر را به یکدیگر متصل می­کنند! فریاد همۀ حضار به تشویق بلند می­شود و روی هشام کم می­شود در حالی که عرق شرم بر پیشانیش نشسته بود به امام می­گوید چقدر شما واردید!؟ امام علیه السلام می­فرماید باید جد ما علی بن ابی­طالب را می­دیدید تا می­فهمیدید!

خداوند به ما مدعیان پیروی از آن بزرگواران هم اندکی از این فضایل را بچشاند.