از سال حدود 75 که پایم به اینترنت باز شد و در mail.yahoo.com یک کد کاربری گرفتم همیشه از خودم می‌پرسیدم چه انگیزه‌ای دارد این یاهو که این همه سرویس خداپسندانه(!) به منِ ایرانی بطور مجانی ارائه می‌دهد. آیا هدف تبلیغات تجاری است و از راه تبلیغات هزینه‌ها تامین می‌شود؟ واقعا آیا من مخاطب تگ‌ها و بنرهای تبلیغاتی MasterCard و یا visa card و بقیه محصولات امریکایی هستم؟

مدتی است که سرویس میل یاهو در صفحه اول خود تصاویری را به عنوان معرفی سیستم جدید Photo mail خود به طور رندوم نمایش می‌دهد. این تصاویر در حالی برای بیش از 50 میلیون نفر در سراسر جهان و از جمله ایران پخش می‌شود. بد نیست روی این تصاویر و پیامی که برای ما می‌فرستند تاملی بکنیم:

نقطه کانونی در این تصویر سگ و تماس بسیار نزدیک او با انسان است. سگ در فرهنگ ایرانی و اسلامی بجز برای دو کاربرد 1- شغل خاص گله داری و نگهبانی 2- شغل خاص شکار، به کلی مطرود است. در فرهنگ ایرانی سگ بدترین فحش غیر رکیک شناخته می‌شود مخصوصا اینکه به پدر فردی اطلاق شود. در روایات اسلامی داریم در خانه‌ای که سگ وجود داشته باشد ملائکه رفت و آمد نمی‌کنند و دعایی در آن خانه مستجاب نمی‌شود. سگ جزو یکی از دو حیوان نجس العین هست و ظرفی که از آن سگ خورده باشد فقط با هفت بار تمیز کردن با خاک و سپس آب کشیدن پاک می‌شود. وجود یک موی سگ روی لباس باعث ابطال نماز می‌شود. این فرهنگ را مقایسه کنید با پیامی که این تصویر به بیننده می‌دهد.

در این تصویر عمده مسئله، نیم عریانی (کاملا عادی شده‌ی) پسرک است. پیامی که تصویر به ضمیر ناخود آگاه مخاطب ارسال می‌کند آزادی از قید و بند همه چیز و حتی لباس و سرعت گرفتن و عبور از غازهای زیبایی است که آرام آرام و احمقانه راه می‌روند.

این تصویر عشقبازی یک پدر و کودک معصومش را به نمایش می‌گذارد در حاشیه این تصویر عریانی هر دو به چشم می‌خورد. پیام ناخودآگاه این تصویر این است که با عریانی از معصومیت‌های خود لذت بیشتری ببرید. ناگفته نماند در هیچ فرهنگی نیم عریانی کودک مذموم نیست. اما در اینجا عریانی پدر (که پیام خاص فرهنگ غربی را به همراه خود دارد) به مسئله کاملا طبیعی کودک منضم شده و مقبول جلوه داده شده.

این بار هم سگ که نمادی از حیوانیت امریکا، وحشی گری در عین وفاداری، و به طور کامل نمادی از فرهنگ امریکا است در لباس پاپانوئل در آمده است. واقعا پاپانوئل برای چند درصد از کاربران ایرانی یک شخص مورد احترام و دوست‌داشتنی است؟ این تصویر مهربانی یک سگ که ظاهری خشن دارد را منتقل می‌کند. به مخاطب می‌گوید از هیچ چیز واهمه نکن. همه چیز می‌تواند مهربان و پیام آور نیکی و هدایای دوست داشتنی باشد (حتی امریکا). تضاد چهره کریه سگ که با قرمزی لباس تلطیف شده پیام پیچیده‌ای دارد.

دو کودک بامزه که یکدیگر را در آغوش گرفته‌اند سخن از عشق کودکانه و معصومانه می‌گویند.

پریدن گروهی تعدادی جوان نیمه عریان به دریا به همراه تصاویر دیگری که از درج آنها خودداری می‌کنم همگی مبلغ فرهنگ عریانی، درهم کوبیدن نهاد خانواده و حریم‌های شخصی است. در واقع پیام این مجموعه تصویر این است که ارزش یک زندگی نه به تشکیل یک خانواده خوشبخت بلکه خوش بودن، عریانی در ساحل دریا، روابط حیوانی و غریزی با هرکس و بدون هرگونه محدودیت است. این در حالی است که در فرهنگ ایرانی حریم خصوصی، حفاظت از ناموس، غیرت، جوانمردی، گناه بودن نگاه هوس آلود و شهوت انگیز همگی با پیام این تصویر یک تضاد صد در صد و از زمین تا آسمان دارد.

در این تصویر فرهنگ غرب نهایت بزرگواری خود را به عرصه آورده و به یکی از فرهنگ‌های غیر خودی‌اش (بودا) اجازه حضور در تصاویر را داده است. اما مسئله به این سادگی نیست. در فرهنگ بودا نیم عریانی فقط برای ریاضت و آن هم فقط برای مردان و در کنج انزوا توصیه شده است و شما هیچ مجسمه بودایی زن را ندیده‌اید که عریان باشد. برعکس، زنان بودایی جامه‌هایی بسیار پیچ در پیچ می‌پوشند و حتی ساق پاهایشان هم پوشیده است. اما این تصویر با یک جنایت فرهنگی، فرهنگ بودا را به عریانی زنان تفسیر نموده و به نوعی تلاش کرده که به مخالفین عریانی بگوید که در دنیا در اقلیت به سر می‌برند و الا همه فرهنگ‌ها عریانی را قبول دارند.

تصویر کودک عریان در تشت حمام ارسال کننده‌ی یک پیام غلط فرهنگی دیگر است که عریانی امری فطری است.

بنده با سوابقی که در گرافیک و هنر دارم باور نمی‌کنم که هدف اصلی از درج این تصاویر در صفحه اول میل یاهو بخاطر جلب مشتری به یک سرویس فوتو میل باشد، چرا که لینک مرتبط با سرویس در همین صفحه هم گذارده نشده است.

اما آنچیزی که می‌تواند با جرأت ادعا کنم این است که یاهو نقش یک توپخانه فرهنگی تمدن منحط غرب را به عهده گرفته و هر روز ده بار این تصاویر را مانند پتکی بر سر بیش از 50 میلیون کاربر خود در سراسر جهان که فقط به خاطر رایگان بودن و سرویس منظم یاهو به این صفحه مراجعه می‌کنند می‌کوبد.

این تصاویر به شدت اغواگر، تو در تو، صواب و ناصواب را به هم پیچیده، مؤثر به طور ناخود آگاه و دارای پیام‌های فرهنگی شدید از نوع غربی هستند و در حال استحاله تمامی اعتقادات کاربران از هر نوع دین و مذهب و مکتب هستند. پیام اصلی در این تصاویر عریانی و اباحی‌گری و نادیده گرفتن بنیان خانواده، تخدیر نسل و مخاطب آن عمدتا جوانان هستند.

به راستی چرا یاهو تصاویری از افتخارات علمی بشر مانند سفر به کره مریخ، تلاش‌های علمی و ورزشی، تصاویر فرهنگ‌های مختلف دنیا و از جمله مسلمانان را درج نمی‌کند؟

ما چه باید بکنیم؟ راه روبرو شدن با این مسئله از نظر شما چیست؟